Autor: Sebastian Bort Opublikowano: 13 lutego 2018

Sytuacja kryzysowa na rynku farmaceutycznym: ministerstwo zdrowia i szczepionki

Obserwując współczesne media można odnieść wrażenie, że funkcjonujemy w stanie […]

Obserwując współczesne media można odnieść wrażenie, że funkcjonujemy w stanie permanentnego kryzysu. Najczęściej związany jest on z wydarzeniami na arenie politycznej, ale kryzysy zdarzają się również w innych strefach naszego życia – np. zdrowia. Media skrzętnie informują o wszystkich tego typu sytuacjach, analizują każdy ich etap i zalewają odbiorców opiniami ekspertów. Niekiedy też z różnych pobudek podsycają kryzys… Jednak nie o roli mediów w eskalacji sytuacji kryzysowych chciałem dzisiaj pisać, tylko o drugiej stronie medalu – zarządzaniu kryzysem.

Gdy podczas zajęć na studiach podyplomowych, w których od niedawna uczestniczę, omawiano temat sytuacji kryzysowych na rynku farmaceutycznym, Polskę obiegła informacja o tzw. „aferze szczepionkowej”. Jako pierwszy opisał ją Dziennik Gazeta Prawna (czytaj więcej: Wielki skandal szczepionkowy. Setki pacjentów dostały wadliwą szczepionkę?). Dla przypomnienia – w październiku, w wyniki aktywności orkanu nastąpiły dłuższe przerwy w dostawach prądu na terenie województwa lubuskiego. W efekcie Sanepid stwierdził, że w kilku przychodniach przestały działać urządzenia chłodnicze, w których przechowywano szczepionki. Powiadomiono o tym fakcie Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, który nakazał ich utylizację. Niestety kilku lekarzy tę decyzję WIF zignorowało i dalej używali oni tych samych szczepionek do szczepienia dorosłych i dzieci. Oto więc ministerstwo zdrowia (a w zasadzie cała administracja rządowa) stanęło w obliczu sytuacji kryzysowej. Jak sobie w niej poradziło?

Według ekspertów sytuacje kryzysowe dzielimy na trzy kategorie: natychmiastowe (jak np. wypadek, śmierć, pożar, zamach – brak czasu na analizę i planowanie reakcji), nagłe (protesty, strajki – istnieje możliwość ich analizy przed eskalacją) oraz przewlekłe (trwające nawet latami spekulacje, plotki czy pogłoski). Opisana przez DGP „afera szczepionkowa” zalicza się po trochu do dwóch ostatnich kategorii. Braki prądu w przychodniach zdarzyły się pod koniec października. Decyzje WIF dotyczące utylizacji szczepionek zostały podjęte w grudniu. Media opisały temat dopiero na początku lutego. To pokazuje, że czasu na przeanalizowanie sytuacji i przygotowanie działań pozwalających opanować kryzys było bardzo dużo. Niektórzy eksperci zwracają nawet uwagę, że temat szczepionek w przychodniach zdrowia był tykającą bombą już od wielu lat, przez brak realnej kontroli nad ich przechowywaniem.

Czy zatem ministerstwo zdrowia poradziło sobie z zarządzaniem tym kryzysem? Opinie ekspertów nie pozostawiają na resorcie suchej nitki i przyznam, że ja też nie zamierzam go bronić…

Każdy PR-owiec doskonale zna podstawowe zasady zarządzania kryzysem. Najważniejsze z nich to: reaguj szybko, uzyskaj wsparcie od ekspertów, opowiedz krótko całą historię i przekaż informację o przyczynach kryzysu, ewentualnych zagrożeniach i działaniach podjętych w celu opanowania sytuacji. Znajomość tych zasad dało się zauważyć również w resorcie zdrowia. W dniu ukazania się artykułu w DGP, ministerstwo zdrowia zwołało konferencję prasową, na której obok wiceministra Marcina Czecha stawił się też Główny Inspektor Sanitarny (Marek Posobkiewicz) i p.o. Głównego Inspektora Farmaceutycznego (Zbigniew Niewójt). Jednym głosem opisali sytuację oraz jej przyczyny, ale przede wszystkim zapewnili, że osobom, które dostały szczepionki przeznaczone do utylizacji, nic nie zagraża. Główny komunikat, jaki został przekazany mediom w tej sytuacji w prostych słowach brzmiał: „Szczepionki były źle przechowywane, ale mimo to były bezpieczne” (czytaj więcej: Eksperci twierdzą, że niewłaściwie przechowywane szczepionki są bezpieczne. Prokuratura wszczyna śledztwo…).

Skąd zatem tak krytyczne opinie ekspertów, skoro najważniejsze zasady zarządzania sytuacją kryzysową zostały zachowane? Otóż resort zdrowia zapomniał (lub nie był w stanie jej zachować) o jeszcze jednej regule: spójności. Celem głównego komunikatu ministerstwa było oczywiście uspokojenie wszystkich tych osób, które mogły zostać zaszczepione preparatem przeznaczonym do utylizacji. Ale jednocześnie resort chciał wyprzedzić nieuchronny atak środowisk „antyszczepionkowych”, dla których kryzys stałby się kolejnym argumentem w walce o swoje postulaty. Stąd też kluczowe było podkreślenie bezpieczeństwa szczepionek, nawet jeśli były przechowywane niewłaściwe. Dowodem na poparcie tej tezy miał być dokument WHO mówiący o tym, jak długo po wyjściu z zimnego łańcucha w określonych temperaturach szczepionki utrzymują stabilność i skuteczność działania. Niestety taka komunikacja okazała się błędem…

Dość szybko okazało się, że tym samym dokumentem WHO podpierali się lekarze, którzy mimo decyzji WIF o utylizacji szczepionek, dalej szczepili nimi pacjentów.

Tym samym ministerstwo zdrowia niejako stanęło po stronie lekarzy, ale jednocześnie ich krytykując i potępiając. Komunikat „lekarze zrobili źle, ale pacjenci są bezpieczni” zabrzmiał niemal jak „lekarze zrobili źle, ale mieli rację”.

Wrażenie to spotęgowały wydarzenia kolejnych dni. Prokurator Generalny zapowiedział wszczęcie w tej sprawie postępowania, a Naczelna Izba Lekarska zapewniła, że Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej zajmie się lekarzami, którzy szczepili szczepionkami przeznaczonymi do utylizacji. Finalnie okazało się, że problem dotyczył 448 osób, zaszczepionych w 8 przychodniach.

Na wspomnianych przeze mnie zajęciach w ramach studiów podyplomowych, wskazywano na rzeczy, których w sytuacji kryzysowej nie należy robić. W tym konkretnym przypadku przypomniały mi się szczególnie dwie z nich: „nie bagatelizuj sytuacji, ani jej nie przejaskrawiaj” i „skoncentruj się na podawaniu rozwiązań”. Tego zdecydowanie zabrakło w komunikacji resortu zdrowia w ostatnich dniach. Trudno oprzeć się wrażeniu, że zabrakło też prawidłowej analizy kryzysu i planu na skuteczne zarządzanie nim. Właściwie cała komunikacja resortu zdrowia rozbiła się o chęć wyprzedzenia kolejnego kryzysu, czyli wykorzystania „afery szczepionkowej” przez ruchy „antyszczepionkowe”.

Zamiast zapewniać, że nieprawidłowo przechowywane szczepionki są bezpieczne, resort zdrowia powinien skupić się na podjętych działaniach i ocenie skutków kryzysu. A przecież kolejne dni i szczegóły ujawnione podczas posiedzeń sejmowej Komisji Zdrowia pokazały, że administracja zadziałała prawidłowo. Zaraz po przerwach w dostawach prądu przychodnie zostały skontrolowane przez Sanepid, który poinformował WIF o przerwaniu zimnego łańcucha, a ten nakazał utylizację szczepionek. Problemem okazało się niedostosowanie się do tej decyzji przez kilku lekarzy – i to oni powinni ponieść tego konsekwencje.

Przytaczanie przez ministerstwo zdrowia raportu WHO i „bronienie” bezpieczeństwa szczepionek pomimo ich nieprawidłowego przechowywania i bezprawnego podania pacjentom, zostało przez niektórych ekspertów potraktowane jak przyzwolenie dla tego typu sytuacji. A to w wykonaniu resortu zdrowia był poważny błąd. Zdecydowanie lepszym wyjściem w tej sytuacji powinno być stworzenie specjalnej infolinii dla osób, które mogły być zaszczepione lekiem przeznaczonym do utylizacji lub wręcz dotarciem do nich, zbadaniem i dostarczeniem bezpośrednich dowodów na efekty kryzysu. Przypomnijmy – o całej sytuacji wiedziano już od października!

Jako farmaceuta mam jedynie nadzieję, że swoim przekazem ministerstwo zdrowia nie ośmieliło niektórych przychodni do podawania niewłaściwie przechowywanych szczepionek…

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz